Sut i wneud cytundeb teuluol

Gall siarad am gynhaliaeth plant deimlo fel y peth olaf rydych am ei wneud, yn enwedig os yw eich perthynas gyda’r rhiant arall o dan straen. Ond, yn y pen draw, gall cynnal y sgwrs nawr olygu y byddwch yn gallu cydweithio fel rhieni yn hytrach na thynnu’n groes.

Yn gyffredinol, mae pum cam i drefnu cytundeb teuluol. Trwy ddilyn y camau yma, bydd yn gwneud y broses yn haws.

Step 1 – Dewis yr amser cywir
Step 2 – Penderfynu beth mae eich plentyn angen
Step 3 – Penderfynu sut i rannu costau
Step 4 – Ysgrifennu pethau i lawr
Step 5 – Gwneud pethau a’u hadolygu

Step 1 – Dewis yr amser cywir

Gall eistedd lawr i weithio allan eich cytundeb cynhaliaeth plant ymddangos yn beth anodd iawn. Gall fod yn rhywbeth nad ydych yn teimlo eich bod yn barod i’w wneud eto.

Ond, yn y rhan fwyaf o achosion, mae’n well trafod pethau cyn ei bod yn rhy hwyr. Mae’n well os gallwch wneud cytundeb yn fuan er mwyn teimlo’n gliriach ac yn fwy sicr am ddyfodol eich plentyn.

Dylech ystyried bod y llywodraeth yn bwriadu codi ffioedd ar rieni am ddefnyddio’r Gwasanaeth Cynhaliaeth Plant yn y dyfodol. Felly, os gallwch wneud cytundeb teuluol am ddim nawr, ni fydd hyn yn effeithio arnoch chi.

Mae hefyd yn syniad da i feddwl am yr ochr ymarferol o bryd a lle i siarad am eich trefniadau cynhaliaeth plant. Er enghraifft, ydy well gennych gyfarfod mewn lle cyhoeddus neu yn rhywle fwy preifat?

Cewch fwy o help i ddechrau eich sgwrs drwy ddarllen ein Canllaw trafod

Cam 2 – Penderfynu beth mae eich plentyn angen

Y cam nesaf ydy gweithio allan beth mae eich plentyn angen, a faint mae’n gostio.

Mae pob plentyn angen dillad, bwyd, a tho uwch ei ben. Gallech hefyd fod angen meddwl am gostau gofal plant. Bydd pethau eraill yn dibynnu ar oed y plant – er enghraifft, gall plant ifanc fod angen bygi, tra bydd plant hŷn eisiau ffôn symudol.

Angen help gyda’r cam yma? Mae ein ffurflen Cost magu eich plentyn yn anelu at eich helpu i weithio allan beth yw anghenion eich plant.

Step 3 – Penderfynu sut i rannu costau

Lle chi a’ch partner yw penderfynu sut i rannu costau magu eich plant. Er enghraifft, gallech gytuno i ‘rannu’r gwahaniaeth’, neu ei amrywio yn dibynnu ar faint o arian mae’r ddau ohonoch yn ennill.

Fel arfer, y cyfraniad a wneir gan y rhiant sy’n talu cynhaliaeth yw beth sy’n cael ei alw yn “cynhaliaeth plant”.

Cewch fwy o syniadau am sut i rannu’r costau o fagu eich plentyn drwy ddarllen beth i’w gynnwys yn eich cytundeb teuluol.

Os ydych yn poeni am siarad gyda rhiant arall eich plentyn am gynhaliaeth plant, cewch fwy o help er mwyn siarad am gynhaliaeth plant.

Step 4 – Ysgrifennu pethau i lawr

Nid yw cytundebau teuluol yn gyfreithiol rhwym, ond mae dal yn werth i chi roi eich cytundeb i lawr ar ddu a gwyn a’i lofnodi. Yna, bydd gan y ddau ohonoch gofnod o beth sydd wedi cael ei gytuno, a byddwch wedi gwneud ymrwymiad ar y cyd wrth gadw ato.

Lawr-lwythwch ffurflen cytundeb teuluol (573KB) PDF yma, felly gallwch gofnodi manylion eich trefniadau arni.

Step 5 – Gwneud pethau a’u hadolygu

Bydd rhai rhieni yn penderfynu adolygu eu cytundebau teuluol bob blwyddyn, neu phan fyddant yn cyrraedd amser penodol fel pen-blwydd neu newid ysgol. Gallech hefyd fod yn awyddus i adolygu eich trefniadau os bydd eich amgylchiadau yn newid – er enghraifft os byddwch chi neu’r rhiant arall yn colli eich swydd.

Pan fyddwch yn adolygu eich trefniadau, gallwch gyfeirio yn ôl at y pum cam yma er mwyn dod i gytundeb newydd a chofnodi beth rydych wedi cytuno arno ar ddu a gwyn.