Bod yn rhiant ar y cyd ar ôl gwahanu

Yn y rhan fwyaf o achosion, mae’n well i blant os gall eu dau riant aros yn rhan bositif o’u bywydau. Wrth i rieni gydweithio, caiff hyn ei alw yn fagu plant ar y cyd, neu hyd yn oed ‘cyd-rianta’.

Beth mae magu plant yr y cyd yn ei olygu?

Wrth fagu plant ar y cyd, bydd rhieni yn cefnogi ei gilydd fel rhieni, gan ganolbwyntio ar anghenion eu plant. Maent yn derbyn fod gan y ddau riant ran i’w chwarae wrth fagu eu plant, er nad ydynt bellach yn byw gyda’i gilydd.

Anawsterau wrth fagu plant ar y cyd

Gallech gredu fod hyn yn amhosib

Gallai’r teimladau rhyngoch fod mor ddrwg rhyngoch chi a’ch cynbartner fel bod y syniad o gydweithio i fagu eich plant yn ymddangos yn amhosib. Gobeithiwn y bydd y wybodaeth a roddir yma yn eich helpu i allu credu bod posib i chi gydweithio, er gwaethaf yr hyn sydd wedi bod yn y gorffennol.

Efallai eich bod yn gwrthwynebu

"Dwi am ddechrau bywyd newydd - a bydd yn haws heb fy nghynbartner."

"nid yw’n haeddu cael bod yn rhiant ar âl y ffordd mae wedi ymddwyn."

"Dwi ddim angen help, alla’i ddod i ben ar ben fy hun!"

Os ydych wedi dweud neu feddwl pethau tebyg i’r enghreifftiau uchod, ceisiwch gofio nad chi a’ch cynbartner yn unig sy’n rhan o’r broses gwahanu yma. Gall rhoi eich plentyn yn gyntaf olygu bod yn rhaid i chi ddelio gyda rhai o’r teimladau yma.

Mewn rhai achosion, gall rhieni beidio chwarae rhan yn eu bywydau oherwydd eu bod ofn ypsetio’r plant:

"Mae bob dim yn gymaint o lanast. Bydd y plant yn well hebdda i."

Ond, os nad yw magu plant ar y cyd yn golygu risg gwirioneddol o drais neu gamdriniaeth i’ch plentyn, yna mae’r plant wir angen i’r ddau ohonoch fod yn rhan o’u bywydau.

Pam fod hyn yn werth chweil

  • Fel arfer, bydd eich plentyn yn gallu ymdopi yn well gyda’r sefyllfa
  • Maent yn fwy tebygol o allu cadw allan o drwbl a theimlo mwy o hunan werth
  • Gallai olygu llai o ddadlau a llai o straen i bawb
  • Ni fydd angen cynnwys unrhyw un arall (er enghraifft, y llysoedd neu wasanaeth cynhaliaeth plant statudol) yn eich penderfyniadau
  • Byddwch yn gwybod eich bod yn ceisio gwneud y peth iawn, a bydd eich plentyn yn gallu gweld hynny hefyd.

Os ydych dal ddim yn siŵr, ceisiwch weld pethau o safbwynt eich plentyn? Yn eu llygaid nhw, chi a’r rhiant arall ydy Mam a Dad – am byth. Ni fydd hyn yn newid, hyd yn oed os nad ydych bellach mewn perthynas gyda nhw.

Gweithio gyda’ch cynbartner

Os ydych am fagu plant ar y cyd, bydd angen i chi ddysgu cydweithio. Nid yw hyn yn golygu dod yn ôl at eich gilydd neu ail gynnau tân ar hen aelwyd gyda rhiant arall eich plentyn. Y bwriad ydy bod yn gefn i’ch gilydd wrth fagu eich plant nawr.

Os nad ydych yn or-hoff o’ch gilydd – mae hynny yn iawn. Y ffaith yw bod pobl yn aml yn gallu gweithio gyda phobl nad ydynt yn eu hoffi, er enghraifft – gyda chydweithwyr anodd. Efallai nad ydych yn hoffi athro neu athrawes eich plentyn, ond rydych yn gallu cydweithredu gyda nhw.

Sut i ddechrau cydweithio

Y peth cyntaf y gallwch ei wneud yw gwneud y penderfyniad i roi’r gorffennol tu cefn i chi. Dechreuwch heddiw.

Cofiwch am y tri phwynt allweddol yma wrth gydweithio:

1. Parchu eich gilydd. Rhaid i chi dderbyn mai nhw ydy rhiant arall eich plentyn, ac felly, byddant wastad yn chwarae rhan ym mywyd eich plentyn. Ceisiwch gofio eich bod yn sefydlu perthynas newydd gydweithredol yn hytrach na dial am y gorffennol.

2. Ystyriwch deimladau eich gilydd. Ceisiwch weld pethau o safbwynt y rhiant arall. Byddwch yn gwrtais a dylech eu trin fel y disgwyliwch chi gael eich trin.

3. Siaradwch gyda’ch gilydd. Gwrandewch ar beth sydd ganddynt i’w ddweud a byddwch yn glir am beth rydych yn ei olygu wrth siarad gyda nhw. Peidiwch â defnyddio iaith ymosodol sy’n swnio fel eich bod yn gweld bai, fel 'ti byth yn…' neu 'ti bob tro yn…'. Os ydych yn cael trafferth i siarad wyneb yn wyneb, ceisiwch egluro eich hunan mewn llythyr neu e-bost. Dylech osgoi tecstio – er ei bod yn ymddangos fel opsiwn hawdd – gall fod yn hawdd cael eich camarwain gan neges testun.

Os na wnaiff y rhiant arall gydweithredu

Hyd yn oed os nad yw rhiant arall eich plentyn eisiau magu’r plant ar y cyd, nid yw hynny’n golygu y dylech roi’r ffidil yn y to. Yn aml, beth rydych chi yn ei wneud sy’n cyfrif – a gallwch gadw rheolaeth ar hynny.

Er enghraifft, gallwch dal rannu gwybodaeth am eich plentyn a helpu eich plentyn i gadw mewn cysylltiad gyda’r rhiant arall. Gallwch hefyd beidio â chael eich tynnu i mewn i unrhyw ddadlau.

Rhoi magu ar y cyd ar waith

Rhannu gwybodaeth

Nawr eich bod yn magu plant ar y cyd, byddwch angen cymryd mwy o ofal i sicrhau bod y ddau ohonoch yn ymwybodol o beth sy’n digwydd ym mywyd eich plentyn.
Gallech fod angen rhannu gwybodaeth am:

  • iechyd
  • bywyd ysgol
  • ymddygiad anghyffredin – yn enwedig unrhyw ymateb i wahanu
  • aelodau eraill o’r teulu ehangach
  • penderfyniadau mae eich plentyn wedi eu gwneud
  • penderfyniadau rydych chi wedi eu gwneud ar gyfer eich plentyn

Cynlluniau rhieni

Mae llawer o rieni yn ei chael yn ddefnyddiol i wneud ‘cynllun rhieni’ neu ‘gytundeb rhieni’. Bydd hwn yn gosod allan pwy sy’n gyfrifol am beth wrth fagu plant ar y cyd.

Gallwch lawr-lwytho canllaw gam wrth gam ar gyfer cynllun rhieni yn National Family Mediation (gwefan allanol).